عباسعلي كامرانيان
دراين آيه، خداوند متعال به يكي ديگر از كمينگاه هاي شيطان كه همانا وسوسه كردن انسانها به مخالفت با پيامبر است اشاره فرموده است. از اين جهت كه حضرت محمد (ص) پـيامبر بزرگ الهي است و هرچه مي گويد وحي است و ازجانب خداوند متعال و از جانب خود چيزي بيان نكرده است ، مخالفت با رسول اكرم (ص) درحقيقت مخالفت با خداوند متعال است.
در آيه ديگر خداوند متعال مخالفت با خدا و رسول را با هم آورده است و اين مويد
نظريه فوق است :
... و من يشاقق الله و رسوله فان الله شديد العقاب. ذالكم و قوه و ان للكافرين
عذاب النار
... و هركس با خداوند و پيامبرش دشمني كند (كيفر شديد مي بيند و بدانيد كه) كيفر
خداوند سخت و طاقت فرسا است. اين (مجازات دنيا) را بچشيد و (بدانيد كه) براي كفار
مجازات آتش (درجهان ديگر) خواهد بود. (2)
گفتيم كه پيامبر اسلام (ص) معصوم و دور از گناه و اشتباه بوده است و ازجانب
خداوند متعال سخن گفته است :
و ماينطق عن الهوي ان هوالاوحي يوحي علمه شديد القوي...
محمد(ص) هرگز از (پيش خود) و از روي هواي نفس سخن نمي گويد. آنچه مي گويد جز وحي
كه (از جانب خداوند) براو نازل شده نيست. آن كس كه قدرت عظيمي دارد (جبرئيل امين)
او را تعليم داده است. (3)
از آنچه بيان شد مي توان فهميد كه :
اولاً پيامبراسلام (ص) جز وحي و سخن خداوند متعال چيزي نمي گويد يعني هرچه امر
و نهي دارد ، امر و نهي الهي است و ثانياً دستورات و اوامر الهي را بدون كم و زياد
همان طوري كه بوده، به مردم ابلاغ فرموده است و درعرصه هاي دريافت و ابلاغ وحي
كوچكترين كم و زيادي نكرده است.
حالا كه روش و سيره آن حضرت چنين بوده است هركس در زمان حيات و زندگاني دنيوي آن
حضرت با او مخالفت كرده و اين مخالفت آگاهانه و عمداً بوده و بر آن پافشاري هم
نموده است و توبه و معذرت خواهي هم نكرده به يقين موجب آزار و اذيت آن حضرت شده
و مصداق آيه 61 سوره توبه قرار گرفته و مجازات مي شود :
الذين يوذون الرسول الله لهم عذاب اليم
براي كساني كه رسول خدا را آزار مي دهند عذاب دردناك است.
در آيه 57 سوره احزاب نيز آمده است :
ان الذين يوذون الله و رسوله، لعنهم الله في الدنيا و الاخره واعدلهم عذابا مهينا
كساني كه خدا و پيامبرش را آزار مي دهند ، خداوند آنها را در دنيا و آخرت از رحمت
خود دور ساخته و برايشان عذاب خوار كننده اي آماده كرده است.
به همين جهت درآيات متعدد قرآن كريم به مومنان سفارش شده است كه از رسول خدا(ص)
پيروي كنند و اطاعت از پيامبر درحقيقت اطاعت از خدا دانسته شده است :
- قل اطيعوا الله و الرسول :: بگو از خدا و رسولش اطاعت كنيد. (32/آل عمران)
- و اطيعوا الله و الرسول لعلكم ترحمون :: از خدا و رسولش اطاعت كنيد شايد مورد
رحمت واقع شويد. (132/آل عمران)
- اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و... :: از خدا و رسولش اطاعت كنيد... (59/نساء)
- فان تنازعتم في شي فردوه الي الله و الرسول
پس هرگاه درامري اختلاف پيدا كرديد نزدخدا و رسولش بياييد (و داوري رسول را بپذيريد)
(59/نساء)
- و من يطع الله والرسول فاولائك مع الذين انعم الله عليهم
و هر كس از خدا و رسولش اطاعت كند همراه كساني است كه خداوند به آنها نعمت بخشيده
است. (69/نساء)
- من يطع الرسول فقد اطاع الله :: هر كس از رسول خدا اطاعت كند به درستي كه
از خداوند اطاعت كرده است. (80/نساء)
- و اطيعوا الله و اطيعوا الرسول... و از خداوند و رسول خدا اطاعت كنيد. (92/مائده)
- قل اطيعوا الله و اطيعوا الرسول.. بگو از خدا و رسول او اطاعت كنيد. (54/ نور)
- و اطيعوالله و الرسول (56/نور)
- و ما كان لرسول ان ياتي بآيه الاباذن الله :: و هيچ پيامبري حق نداشت كه معجزه
اي جز به فرمان خدا بياورد (78 غافر)
- اطيعوالله و اطيعوا الرسول ولا تبطلوا اعمالكم
از خدا و رسول خدا اطاعت كنيد (و با نافرماني از آنها) اعمال خودتان را باطل نكنيد.
(33/محمد)
- ما اتاكم الرسول فخذوه ومانهاكم عنه فانتهوا
آنچه رسول خدا براي شما آورده را بگيريد (و اجرا كنيد) و از هر چه نهي كرده است
خودداري كنيد.(7/ حشر)
- اطيعواالله و اطيعوا الرسول :: از خدا و رسول خدا پيروي كنيد (12/ تغابن)
- و من يطع الله و رسوله يدخله جنات تجري من تحت الانهار
هر كس از خدا و رسول او اطاعت كند وارد بهشت هايي مي شود كه در زير درختانش نهرها
جاري است. (13/نساء)
- و من يعص الله و رسوله و يتعد حدوده يدخله ناراخالد فيها
و هر كس نافرماني خدا و پيامبرش را نمايد و از مرزهاي الهي تجاوز كند او را در
آتشي وارد مي كند كه جاودانه در آن خواهد ماند و براي او مجازات خواركننده اي است.
(14/نساء)
- واطيعواالله و رسوله از خدا و رسول او اطاعت كنيد (8/انفال) و...
علاوه بر آياتي كه آورده شد در ساير آيات قرآن و در موضوع هاي ديگر هم بسيار
سخن از «خدا و رسول» با هم شده است و اين موضوع نشانگر آن است كه اطاعت از رسول
عين اطاعت از خداوند متعال است.
بر اين اساس كساني كه با پيامبر و دستورات او مخالفت مي كنند ، در حقيقت با خداوند
متعال مخالفت مي كنند. معني واقعي مخالفت با دستورات حيات بخش و سعادت آفرين خداوند
متعال نيز افتادن در دام انواع و اقسام بدبختي ها و عذاب هاي دنيوي و اخروي است.
اين دستورات و قوانين حيات بخش الهي است كه انسانها را به زندگاني سعادتمند و حيات
جاويد و همراه با آسايش ابدي مي رساند :
يا ايهاالذين آمنوا استجيبوالله وللرسول اذا دعاكم لما يحييكم.
اي كساني كه ايمان آورده ايد! دعوت خدا و پيامبر را اجابت كنيد هنگامي كه شما را
به سوي چيزي (ايمان و عمل صالح و دوري از گناه) كه به شما حيات (زندگي واقعي و
سعادتمندانه) مي بخشد ... (4)
پيامبر اسلام (ص) براساس لطف و رحمت حضرت حق تعالي ، جز اينكه مردم خوشبخت و سعادتمند شوند و از عذاب هاي دنيوي و اخروي نجات يابند مقصودي ندارد. حال اگر كسي با اين هدف حضرت رسول (ص) به مخالفت برخيزد ، خود را دچار انواع عذاب هاي دنيوي و اخروي مي كند.
مفسر تفسير نور درباره آيه 115 سوره نساء نوشته است :
اين آيه درباره كساني است كه پس از پذيرش اسلام و رسالت پيامبر ، به مخالفت آگاهانه
با دستورات او مي پردازند و راه خود را از راه جماعت مسلمين جدا مي كنند.
«مشاقه رسول» يعني خودت را يك شق و رسول اكرم (ص) را شق ديگر قرار دهي. به كارشكني
بپردازي و دست به مخالفت آگاهانه همراه با عداوت بزني.
در روايات آمده است دو نفر براي مسخره كردن ، سوسماري را مخاطب قرار داده و
او را با لقب اميرالمؤمنين خواندند.
حضرت علي (ع) فرمود : «دعهما فهو امامهما يوم القيامه » يعني آن دو استهزاكننده
را به حال خود رها كنيد كه همين سوسمار در قيامت امام آن دو خواهد شد. سپس اين
جمله را تلاوت فرمود: «نوله ما تولي» (5)
حضرت علي (ع) در نامه ششم نهج البلاغه مي فرمايد : اگر مردم روي شخصي اتفاق آرا داشتند و او را امام ناميدند رضاي خدا در آن است و اگر كسي با طعن يا بدعت از مدار اطاعت او خارج شد او را برگردانيد و اگر برنگشت با او بجنگيد كه راه مؤمنان را پيروي نكرده است.(6)
1- علم و شناخت مسئوليت آور است و كيفر مخالفان پيامبر زماني است كه حقانيت
پيامبر اكرم را فهميده باشند.
(و من يشاقق الرسول من بعد ما تبين له... نصله جهنم)
2- سيره عملي مسلمين به شرطي حجت است كه با سنت و راه رسول الله مخالفتي نداشته
باشد.
(من يشاقق الرسول... يتبع غير سبيل المؤمنين... نصله جهنم)
3- پيامبر اسلام و مؤمنان در يك جبهه قرار دارند و مخالفت با جامعه اسلامي،
مخالفت با پيامبر است.
(يشاقق الرسول... و يتبع غير سبيل المؤمنين)
4- تسليم بودن در برابر رسول خداوند واجب و مخالفت با او حرام است. (ومن يشاقق
الرسول)
5- تفرقه افكني در صفوف مسلمين سبب دوزخ است. (يتبع غير سبيل المؤمنين... نصله
جهنم)
6- خداوند ، كسي را بدون اتمام حجت به دوزخ نمي برد. (بعد ما تبين له الهدي)
7- حساب افراد قاصر و مستضعف كه صداي حق را نمي شنوند، يا قدرت تشخيص ندارند
، از حساب افراد آگاه و لجوج ، جدا است. (بعد ما تبين له الهدي)
8- مقدمات سقوط انسان، به دست خود اوست. (من يشاقق الرسول... نصله جهنم)
9- هر راهي جز راه مؤمنان واقعي، به دوزخ منتهي مي شود. (يتبع غير سبيل المؤمنين...
نصله جهنم)
10- نتيجه مخالفت با رسول خدا تحت ولايت غير خدا در آمدن و سقوط در جهنم است. (نوله
ما تولي)
11- خداوند، نعمت هاي خود را از منحرفان قطع نمي كند و هركس را در مسيري كه خودش
انتخاب كرده است، ياري مي دهد. (نوله ما تولي) (7)
1- قرآن كريم- سوره نساء، آيه115
2- قرآن كريم- سوره انفال، آيات 14و 13
3- قرآن كريم- سوره نجم، آيات 5تا 2
4- قرآن كريم- سوره انفال، آيه24
5- تفسير نورالثقلين
6- نهج البلاغه- نامه 6
7- تفسير نور(2)- محسن قرائتي- صفحه386
منبع : روزنامه کیهان
مخالفت و سرپیچی از اهل بیت و پیامبر و خداوند متعال ، آیه ها و احادیث