خدیجه دختر خویلد بن اسد بن عبد العزى بن قصى بن کلاب ‏بود که نسب وى با رسول خدا «ص‏»در قصى بن کلاب متحدمى ‏شود ، مادرش: فاطمه دختر زائدة بن اصم از بنى معیص ابن عامر بن بؤى بود. عموما نوشته ‏اند که وى قبل از ازدواج ‏با رسول خدا«ص‏» دو شوهر کرده بود:

اول - ابى هاله هند بن زراره تمیمى ، که خدیجه از او پسرى ‏پیدا کرد و نامش را همانند نام خودش ‏«هند»گذارد ، و از این ‏«هند» روایاتى نیز در کتاب هاى حدیثى نقل شده ، مانند روایات ‏معروفى که درباره اوصاف رسول خدا«ص‏»و شمائل آن حضرت ‏از وى نقل شده و اهل حدیث آنها را در کتاب هاى خود نقل کرده ‏اند نظیر روایت صدوق ‏«ره‏» در عیون الاخبار و معانى الاخبار و روایت‏ مکارم الاخلاق ، و غیره و حضرت مجتبى‏ «ع‏» به این عنوان از وى‏ حدیث نقل فرموده و مى ‏فرماید: «حدثنى خالى‏»... (1) و گویند او مردى فصیح و سخنور بوده و بعثت ‏رسول خدا«ص‏»و اسلام را درک کرده و جزء مهاجران در جنگ‏ بدر و احد نیز شرکت داشته و او کسى است که مى ‏گفت:

«انا اکرم الناس ابا و اما و اخا و اختا،ابى رسول الله صلى الله ‏علیه و آله و اخى القاسم،و اختى فاطمه،و امى خدیجه...» (2) و گویند: وى در جنگ جمل در رکاب امیر مؤمنان به شهادت ‏رسید.

و نیز گویند: او فرزندى نیز داشته که نام او نیز هند بوده ‏و گفته ‏اند او نیز در لشکریان مصعب بن زبیر بود و در جنگ اوبا مختار به قتل رسید... که او را هند بن هند مى‏ گفته‏ اند،ولى ‏بر طبق نقل قتاده نام خود ابى هاله ‏«هند» بوده و هند بن هند همان ‏فرزند خدیجه بوده نه فرزند فرزند او. (3)

و برخى گفته‏ اند:خدیجه از ابى هاله پسر دیگرى هم داشته ‏به نام هاله که به همین جهت او را ابى هاله گفته ‏اند ، ولى برخى ‏دیگر هاله را فرزند خواهر خدیجه دانسته و چنین فرزندى براى ‏خدیجه ذکر نکرده ‏اند.

دوم - شوهر دوم خدیجه عتیق بن عائد مخزومى است که پس از مرگ ابو هاله به مسرى وى درآمد و در برخى از تواریخ دخترى به نام ‏«هند» نیز از عتیق بن عائد براى خدیجه ذکر کرده ‏اند،و گفته‏ اند: وى مادر محمد بن صیفى مخزومى است که ازرسول خدا «ص‏» حدیث نقل کرده و به فرزندان او «بنى طاهره‏» مى ‏گفتند. (4)

خدیجه پس از اینکه شوهر دوم خود را نیز از دست داد به خاطر ثروت بسیار (5) و کمالات دیگرى که داشت‏ خواستگاران زیادى ‏پیدا کرد چنانچه در برخى از روایات آمده که عقبة بن ابى معیطو صلت‏بن ابى اهاب و ابو جهل و ابو سفیان از او خواستگارى کرده ‏و او همه را رد کرد (6) ولى از آنجا که خداى تعالى افتخار همسرى ‏رسول خدا«ص‏» و خدمات بعدى او را به اسلام و رهبر گران قدر آن براى وى مقدر کرده بود به مسرى آن حضرت درآمد.

پى ‏نوشتها:

1-بحار الانوار ج 16 ص 148-155.و سیره ابن هشام(پاورقى)جلد 1 ص 118

2-بحار الانوار ج 16 ص 148-155.و سیره ابن هشام(پاورقى)جلد 1صفحه 187

3-بحار الانوار ج 16 ص 10

4-این را هم بد نیست ‏بدانید که در این ترتیب دو شوهر که ذکر شد نیز اختلاف است و آنچه نقل شد طبق گفته مشهور است، ولى برخى گفته ‏اند نخست ‏به ازدواج عتیق‏بن عائد مخزومى درآمد و پس از او همسر ابى هاله هند بن زراره گردید، چنانچه ‏در کتاب فقه السیره (ص 69) و کشف الغمه اربلى (بحار الانوار ج 16 ص 10) نقل‏ شده است.

5- چنانچه از روایات و تواریخ بدست مى ‏آید خدیجه این ثروت بسیار را از ارث پدرو دو شوهر و تجارت هاى بسیارى که براى او مى ‏کردند به دست آورده بود ، و در مقدار آن ‏رقم هاى مبالغه ‏آمیزى در تواریخ دیده مى‏ شود که سند متقن و صحیحى براى آن رقم ها در دست نیست مانند هشتاد هزار شتر و امثال آن...و الله اعلم.

6-بحار الانوار ج 16 ص 22

درسهایى از تاریخ تحلیلى اسلام جلد 2 صفحه 13

رسولى محلاتى